La Terminologia Forumo en Kopenhago: "-oz'", "blogo" kaj mashintradukado

Lau PIV "-oz'" estas sufikso uzata por formi malsannomojn ("streptokokozo"), oksidnomojn ("feroza sulfato") kaj indiki abundecon ("shtonoza"). La 29-an de Julio 2011 en la ghenerala diskuto fine de la Terminologia Forumo kadre de la 96-a Universala Kongreso de Esperanto Mélanie Maradan, komisiito de la komisiono "Terminologiaj instancoj (ISO/TC37 kaj Infoterm)", sugestis al Akademiano Christer Kiselman, ke la Akademio de Esperanto oficialigu la sufikson "-oz'". Li tamen esprimis rezervon je tio. Pro tempomanko ne povis esti audataj surloke jenaj komentoj de la autoro. Tial jen ili:

  1. La lastaj tri oficialigoj de radikoj fare de la Akademio okazis en 2007, 1974 kaj 1958, do meznombre chiun 25-an jaron. Oni do ne tro enstresigu la Akademion ...
  2. Entute ghi oficialigis ghis nun nur malmultajn tiajn afiksojn, che kiuj ghi en la oficialiga dokumento klarvorte esprimis, ke temas pri afikso au sufikso: "-ach'" (sufikso), "-end'" (sufikso), "-ism'" (sufikso), "mis'" (prefikso). Kun finajho de adjektivo, adverbo au substantivo tiuj chi afiksoj uzighas ankau kiel memstaraj adjektivoj, substantivoj kaj/au adverboj k. c. (ekzemple "acha", "ismo", "mise" k. c.).
  3. Pri ne-oficialaj internaciaj afiksoj: Lauinterprete de la autoro la Fundamenta Regulo 15 ne determinas, ke en la fonto la koncerna vorto*) devas esti uzata kiel memstara vorto, por ke ghi – surbaze de Regulo 15 – povu esti uzata en Esperanto (chu memstare, chu afikse). Do jam surbaze de Regulo 15 oni povas uzi esprimojn, kiel ekzemple "streptokok'oz'o" kaj "tele'reg'il'o". Ili estas rigardeblaj nek kiel "novaj vortoj" nek kiel "neologismoj (en la Zamenhofa kompreno: "formoj novaj"), sed kiel kunmetoj el Fundamentaj kaj internaciaj vorteroj.
    *) En la senco de la enkonduko al la Universala Vortaro la esprimo "vorto" ("mot", "word", "Wort" k. c.) celas ankau vorteron, kiel ekzemple "frat'", "in'" kaj "o".
  4. Chion chi konsiderinte, la autoro opinias, ke ne-oficialaj internaciaj sufiksoj povas, sed ne nepre devas esti oficialigataj kiel apartaj afiksoj. Povas esti ech pli saghe, rezigni pri tia oficialigado, por malhelpi ne-dezirindan memstaran uzadon ("oz'a" anstatau ekzemple "hav'a"; "tele'a" anstatau "mal'proksim'a"), kvankam precipe okaze de "-oz'" favore al ties oficialigo parolas ghia plursignifeco, kiu tamen ordinare devus klarighi lau la kunteksto.
  5. Chiuokaze la Akademio povas oficialigi radikojn, en kiuj "oz", "tele" k. c. simple estas parto de la radiko. Ion tian la Akademio jam faris ekzemple okaze de "televid'".
  6. La sugesto de Mélanie Maradan estas konsiderinda, tamen en tiu senco, ke la Akademio devas publikigi almenau sian starpunkton au rekomendon pri tio, kiel kion oni rigardu tiajn afiksojn kaj kiamaniere oni povas oportune uzi ilin.

Aliaj menciindajhoj estas en la prelegoj de Amri Wandel pri tio, kiel oni guglas sian blogon, kaj de Eckhard Bick pri mashintradukado:

Amri Wandel cerbumis pri tio, kiugrade estas senc-have uzi ekzemple "retserchi" anstatau "gugli" kaj "rettaglibro" anstatau "blogo". Post lia prelego la autoro diris sian opinion, ke "gugli" kaj "blogo" senprobleme estas uzeblaj lau Regulo 15 kaj tial ne nepre oficialigindaj, dum tamen tiaj internaciaj vortoj, kiuj havas esence malsamajn signifojn en diversaj lingvoj (ekzemple "biliono"), nepre devas esti oficialigataj de la Akademio, por ke la signifo estu fiksita. Amri Wandel responde esprimis sian samopiniadon. Oni komparu ankau la prian rezolucion de la Esperanto-Forumo Z en http://www.ipernity.com/group/170715/discuss/35619 .

Per la ekzempla angla malsannomo "AIDS" Eckhard Bick ilustris, ke mashintradukado en Esperanton povas bazighi (interalie) sur ofteco-esplorado de la interreto. Kiel tradukon tio rezultigas vorton kun formo nova**) al la oficiala vorto "aidos'o". Prie atentigis la autoro post la prelego. Eckhard Bick responde komprenigis, ke por li ofteco de uzado pli gravas, ol eventuala oficialigiteco de malpli ofta formo. La autoro opinias, ke apliko de tia kutimojuro ne estas bona por Esperanto. Vidu ankau la prian rezolucion de la Esperanto-Forumo Z: http://www.ipernity.com/group/170715/discuss/34540 .
**) La de lia firmo GrammarSoft ApS kun-funkciigata projekto WikiTrans ( http://epo.wikitrans.net/ ) rezultigas tamen "aidoso" kiel tradukon konforman al la oficialigita vorto.